Finch và LazyHabits: Thú cưng tự chăm sóc hay hệ thống?

Finch là gì và hoạt động thế nào?

Finch là app thú cưng tự chăm sóc: bạn chăm thú cưng bằng cách chăm sóc chính mình. Bạn hoàn thành những bài tập tự chăm sóc nhanh, thú cưng lớn lên và bạn nhận phần thưởng.

Theo trang App Store, một ngày Finch điển hình bắt đầu bằng một lần kiểm tra tâm trạng nhanh giúp thú cưng tràn năng lượng đi khám phá, và kết thúc bằng một khoảnh khắc biết ơn khi thú cưng trở về từ cuộc phiêu lưu để kể chuyện. Trên đường đi, bạn chọn các bài tập tự chăm sóc được cá nhân hóa: trình theo dõi mục tiêu, gợi ý viết bullet journal có hướng dẫn, bài tập thở, câu đố giúp theo dõi những điều như lo âu hay sự trân trọng cơ thể, trình theo dõi tâm trạng với xu hướng, câu trích dẫn truyền cảm hứng, thư giãn trước khi ngủ kèm lập mục tiêu cho ngày hôm sau, và thông tin kết hợp tâm trạng, thẻ nhật ký, mục tiêu và câu đố của bạn. Finch do Finch Care Public Benefit Corporation làm ra, chạy trên iPhone và iPad, và có cộng đồng sôi nổi trên Discord và mạng xã hội.

Cách tiếp cận của nó giàu cảm xúc và quan tâm: tự chăm sóc không còn như một việc vặt vì bạn cũng đang giúp thú cưng của mình.

LazyHabits là gì và khác ở điểm nào?

LazyHabits là app theo dõi thói quen trên iPhone tập trung vào xây dựng một số ít thói quen cụ thể và giữ chúng vận hành theo thời gian. Phương châm là “Sửa hệ thống, đừng sửa bản thân.”

Bạn bắt đầu với 2 đến 3 thói quen, và app cảnh báo trước khi bạn thêm quá nhiều quá sớm. Mỗi thói quen có ngày, giờ, địa điểm, thời lượng, phần thưởng và một thứ làm nó thú vị hơn, như podcast. Ý tưởng thêm chờ trong Backlog. Một thói quen có thể là High Impact Habit của bạn, thói quen có hiệu ứng lan tỏa như giờ đi ngủ cố định, giúp bạn được thêm điểm. Bạn có thể lên lịch ngày nghỉ. Chuỗi ngày chỉ tính ngày đã lên lịch, và một lần lỡ không bao giờ lấy đi điểm hay cấp độ của bạn. LazyHabits không có nhật ký, bài tập thở hay theo dõi tâm trạng; nó làm một việc, là thói quen, cộng một hệ thống xem lại để giữ chúng sống.

Thú cưng của Finch so với Lazy Buddy thế nào?

Thú cưng của Finch là trái tim của app và là thứ bạn tương tác mỗi ngày. Lazy Buddy là một người bạn đồng hành lặng lẽ hơn, cho thấy bạn đã đi được bao xa.

Trong Finch, thú cưng là lý do để mở app: nó đi phiêu lưu, trở về với những câu chuyện và lớn lên khi bạn hoàn thành bài tập tự chăm sóc. Nếu bạn có động lực khi chăm sóc một sinh vật, sự gắn kết đó rất mạnh, và nhiều người thấy nó khiến việc suy ngẫm nhẹ nhàng hơn.

Trong LazyHabits, Lazy Buddy là một nhân vật tiến hóa theo cấp độ của bạn, cấp độ tăng khi bạn kiếm điểm bằng cách hoàn thành thói quen. Nó đi qua năm giai đoạn: Seed (cấp 1 đến 3), Sprout (4 đến 7), Sapling (8 đến 12), Tree (13 đến 20) và Mighty Oak (21 trở lên), cùng các danh hiệu bắt đầu từ Couch Potato. Nó không cần chăm sóc hằng ngày, và không như hệ thống máu trong các app kiểu RPG như Habitica, nó không bao giờ nhỏ lại hay bị lấy đi sau một ngày lỡ. Sự đánh đổi rất thẳng thắn: Finch có nhiều cá tính và tương tác hơn, còn Lazy Buddy đơn giản hơn, giữ trọng tâm vào thói quen của bạn và không bao giờ khiến bạn thấy tội lỗi.

So sánh Finch và LazyHabits song song

Finch là người bạn đồng hành tự chăm sóc rộng. LazyHabits là hệ thống thói quen tập trung với buổi xem lại hằng tuần có sẵn.

Master Habit khác gì với cách Finch xử lý việc xem lại thói quen?

Finch giúp bạn suy ngẫm về cảm giác của mình mỗi ngày. LazyHabits giúp bạn suy ngẫm xem thói quen có hiệu quả không, mỗi tuần một lần, qua Master Habit: “thói quen làm việc với các thói quen của bạn”.

Master Habit là buổi kiểm tra định kỳ, ít nhất mỗi tuần (mỗi ngày nếu bạn thích), với ngày, giờ và địa điểm cố định. Trong app nó tên là Review My Habits. Với mỗi thói quen, bạn chấm độ đều đặn và độ thích thú từ 1 đến 5 sao, rồi ghi lại cảm xúc, chiến thắng lớn nhất và điều bạn sẽ làm khác đi. Sau đó bạn điều chỉnh: dời thói quen sang giờ tốt hơn, đổi địa điểm, ghép với việc bạn vẫn làm, chọn phần thưởng tốt hơn, hoặc chuyển vào Backlog. App gợi ý buổi xem lại đầu tiên sau khoảng 14 ngày.

Cả hai kiểu suy ngẫm đều hữu ích, nhưng chúng trả lời những câu hỏi khác nhau. Kiểm tra tâm trạng hỏi “mình thế nào?”. Xem lại thói quen hỏi “thói quen này còn hợp với cuộc sống của mình không, và nên thay đổi gì?”. Hầu hết app chỉ đếm dấu tích, và những thói quen không hợp sẽ lặng lẽ phai đi nếu không ai nhìn vào chúng. Nghiên cứu về thói quen ủng hộ việc điều chỉnh kiên nhẫn: trong Lally và cộng sự (2009), hình thành thói quen mất trung vị 66 ngày, và bỏ lỡ một cơ hội không ảnh hưởng đáng kể đến quá trình. Để có danh sách gợi ý sẵn, xem câu hỏi xem lại thói quen.

Ai nên chọn Finch, và ai nên chọn LazyHabits?

Chọn Finch nếu mục tiêu chính của bạn là tự chăm sóc hằng ngày và kiểm tra cảm xúc, và một thú cưng khiến điều đó dễ hơn. Chọn LazyHabits nếu mục tiêu chính của bạn là biến hai hoặc ba thói quen cụ thể thành tự động.

• Finch hợp với bạn nếu bạn muốn nhật ký, bài tập thở, theo dõi tâm trạng và lòng biết ơn ở một chỗ.
• Finch hợp với bạn nếu việc chăm một thú cưng có những cuộc phiêu lưu riêng khiến bạn quay lại.
• Finch hợp với bạn nếu bạn cũng muốn bản iPad, hoặc thích một cộng đồng trực tuyến (trang giới thiệu nêu Discord và các kênh mạng xã hội).
• LazyHabits hợp với bạn nếu bạn muốn mỗi thói quen được lên kế hoạch với giờ, địa điểm và phần thưởng, và một buổi kiểm tra hằng tuần để sửa những gì chưa ổn.
• LazyHabits hợp với bạn nếu bạn cứ bắt đầu quá nhiều thói quen và muốn một app giữ danh sách nhỏ gọn (xem vì sao quá nhiều thói quen phản tác dụng).
• LazyHabits hợp với bạn nếu bạn muốn một nhân vật phần thưởng nhẹ nhàng mà không có nghĩa vụ chăm sóc hằng ngày.

Finch và LazyHabits là công cụ cho sức khỏe tinh thần và thói quen, không phải điều trị. Nếu bạn đang vật lộn với lo âu, trầm cảm hay giấc ngủ, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần.

Làm sao dùng Finch và LazyHabits cùng nhau, hoặc chuyển đổi?

Nhiều người có thể dùng cả hai: Finch cho tâm trạng và tự chăm sóc hằng ngày, LazyHabits cho 2 hoặc 3 thói quen họ muốn khóa chặt. Chỉ cần đừng theo dõi cùng một thói quen ở cả hai.

1. Nhìn các mục tiêu bạn theo dõi trong Finch và chọn 2 hoặc 3 thói quen cụ thể bạn muốn trở thành tự động, như đi bộ sau bữa trưa hay giờ đi ngủ cố định.
2. Trong LazyHabits, thêm từng thói quen với ngày, giờ, địa điểm và phần thưởng. Đặt một thói quen làm High Impact Habit nếu nó nâng đỡ những thói quen khác.
3. Giữ các ý tưởng khác trong Backlog, và giữ kiểm tra tâm trạng cùng nhật ký trong Finch.
4. Đặt Master Habit: ngày, giờ và địa điểm cho buổi xem lại hằng tuần, ví dụ tối Chủ nhật.
5. Sau khoảng hai tuần, làm buổi xem lại thói quen đầu tiên và điều chỉnh những gì chưa ổn.

Nếu bạn mới làm quen, hãy bắt đầu với phiên bản hai phút của mỗi thói quen, và xem trang app theo dõi thói quen cho iPhone của chúng tôi để biết LazyHabits thiết lập chúng thế nào.